Sağlık hizmeti alırken, tedavinin başarıyla sonuçlanması ve sürecin sorunsuz ilerlemesi için hastaların da yerine getirmesi gereken bazı yasal ve ahlaki yükümlülükler bulunur.
T.C. Sağlık Bakanlığı ve hasta hakları mevzuatları doğrultusunda belirlenen temel hasta sorumlulukları şunlardır:
1. Doğru Bilgi Verme Sorumluluğu
· Tıbbi geçmişini eksiksiz anlatmak: Mevcut şikayetlerini, daha önce geçirdiği hastalıkları, varsa geçirdiği ameliyatları, ailedeki kalıtsal rahatsızlıkları ve hastaneye yatış öykülerini hekime tam olarak aktarmalıdır.
· İlaç ve alerji bilgisini paylaşmak: Halihazırda kullandığı tüm ilaçları (kan sulandırıcılar, sistemik hastalık ilaçları vb.) ve varsa belirli maddelere/ilaçlara karşı olan alerjilerini (örneğin penisilin veya lokal anestezi alerjisi) kesinlikle belirtmelidir.
2. Tedavi Planına ve Önerilere Uyma Sorumluluğu
· Hekimin tavsiyelerini uygulamak: Tedavi için onay verdikten sonra, hekimin reçete ettiği ilaçları doğru dozda ve zamanında kullanmalı, beslenme veya istirahat gibi yönlendirmelere uymalıdır.
· Randevulara sadakat: Belirlenen kontrol ve seans randevularına zamanında gitmelidir. Gelemeyeceği durumlarda, kliniği veya hastaneyi önceden bilgilendirerek randevusunu iptal etmeli ya da ertelemelidir.
· İlaç dışı uyarılara dikkat etmek: Özellikle diş cerrahisi (implant, çekim vb.) gibi işlemlerden sonra ilk 24 saat sigara/alkol kullanmamak, sıcak/soğuk dengesine uymak gibi hekim talimatlarını harfiyen yerine getirmelidir.
3. Hastane ve Klinik Kurallarına Uyma Sorumluluğu
· Tesis kurallarına saygı: Sağlık kuruluşunun ziyaret saatlerine, refakatçi politikalarına ve hijyen kurallarına uymalıdır.
· Diğer hastalara saygı: Klinik veya hastane içinde gürültü yapmamalı, diğer hastaların huzurunu ve tedavi hakkını engelleyecek davranışlardan kaçınmalıdır.
· Sağlık çalışanlarına saygı: Görevli hekim, hemşire, asistan ve idari personele karşı saygılı ve iş birliğine açık bir tutum sergilemelidir.
4. Sonuçları Kabul Etme ve Maddi Yükümlülükler
· Tedaviyi reddetme sorumluluğu: Hasta, hekimin önerdiği tedaviyi reddetme hakkına sahiptir. Ancak tedaviyi reddettiğinde veya yarıda bıraktığında doğabilecek tüm sağlık risklerini ve olumsuz sonuçları kabul etmiş sayılır.
· Maddi sorumluluk: Aldığı sağlık hizmetinin (varsa katılım payı, özel işlem ücreti veya SGK dışı kalemler) ödeme yükümlülüklerini sağlık kuruluşunun kurallarına göre yerine getirmelidir.